Όλα τα άρθρα του/της Απόστολος Τζίκας

Κολπική μαρμαρυγή: ένας ύπουλος εχθρός, 07.08.2016 BHmagazino, σελ.45

Κάθε χρόνο χιλιάδες άνθρωποι που πάσχουν από κολπική μαρμαρυγή παθαίνουν αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Τώρα, μια νέα μέθοδος υπόσχεται την πρόληψη.

vimagazino-28-aug-2016-tzikas-page-001

Η κολπική μαρμαρυγή αποτελεί μία από τις συχνότερες καρδιακές αρρυθμίες. Η πιο επικίνδυνη επιπλοκή της, όμως, δεν σχετίζεται άμεσα με την καρδιά, αλλά με τον εγκέφαλο, καθώς περίπου το 1/3 των αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων οφείλεται σε αυτήν.

Η κύρια αιτία, λοιπόν, των αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων στην περίπτωση αυτή είναι η δημιουργία θρόμβων στην καρδιά και συγκεκριμένα στον αριστερό κόλπο. Οταν πάθει κάποιος ένα επεισόδιο κολπικής μαρμαρυγής, ο αριστερός κόλπος της καρδιάς παύει να συστέλλεται ομαλά και το αίμα λιμνάζει σε αυτόν. Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία θρόμβων, οι οποίοι διαμέσου της κυκλοφορίας φτάνουν στις αρτηρίες του εγκεφάλου και τις αποφράσσουν, προκαλώντας αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια. Προς το παρόν, οι διαθέσιμες θεραπείες για το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, αφότου αυτό έχει γίνει, είναι περιορισμένες, οπότε όλο το βάρος της ιατρικής φροντίδας έχει επικεντρωθεί στην πρόληψη.

Ο κίνδυνος για αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια αυξάνει με την ηλικία, αλλά και λόγω άλλων παθήσεων, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης και η καρδιακή ανεπάρκεια. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας, η ενδεδειγμένη θεραπεία για την πρόληψη των εγκεφαλικών επεισοδίων σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή (άνω των 65 ετών ή με κάποιον παράγοντα κινδύνου) είναι τα αντιπηκτικά φάρμακα, τα οποία παρεμβαίνουν στη διαδικασία πήξης του αίματος και εμποδίζουν τη δημιουργία θρόμβων. Το συχνότερα χρησιμοποιούμενο αντιπηκτικό είναι η δικουμαρόλη (Sintrom), ενώ τα τελευταία χρόνια έχουν κυκλοφορήσει και νεότερα αντιπηκτικά, όπως το dabigatran (Pradaxa), το apixaban (Eliquis) και το rivaroxaban (Xarelto), με πολύ καλά αποτελέσματα. Ωστόσο, περισσότερο από το 1/3 των ασθενών με κολπική μαρμαρυγή και ένδειξη για αγωγή δεν λαμβάνουν αντιπηκτικά – οι κυριότερες αιτίες μη συμμόρφωσης είναι ο αυξημένος κίνδυνος αιμορραγίας, οι παρενέργειες και η ελλιπής ενημέρωση – και έτσι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια.

Μια εναλλακτική θεραπεία για την πρόληψη αυτών των εγκεφαλικών επεισοδίων είναι η διαδερμική σύγκλειση του ωτίου του αριστερού κόλπου. Με βάση υπερηχοκαρδιογραφικές μελέτες, έχει βρεθεί ότι περισσότερο από το 90% των θρόμβων σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή βρίσκεται στο ωτίο του αριστερού κόλπου της καρδιάς. Η σύγκλειση του ωτίου γίνεται με μια ειδική συσκευή, η οποία το αποκλείει από την κυκλοφορία και εμποδίζει τη δημιουργία θρόμβων. Η επέμβαση γίνεται στο αιμοδυναμικό εργαστήριο, διαμέσου καθετήρων (χωρίς χειρουργική τομή), διαρκεί 1-2 ώρες και ο ασθενής παίρνει εξιτήριο την επόμενη μέρα. Μετά τη σύγκλειση του ωτίου δεν είναι πια απαραίτητη η μακροχρόνια χορήγηση αντιπηκτικής αγωγής, η οποία αντικαθίσταται με τη χορήγηση μικρής δόσης ασπιρίνης για 1-6 μήνες.

Διεθνείς μελέτες για τη σύγκλειση του ωτίου έχουν δείξει θετικά πρώιμα αποτελέσματα και μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί παγκοσμίως περισσότερες από 40.000 επεμβάσεις. Η πρώτη επέμβαση στην Ελλάδα έγινε τον Μάιο του 2013 στο Ιατρικό Διαβαλκανικό Θεσσαλονίκης (Tzikas et al. Hellenic J Cardiol. 2013;54:408-12. Left atrial appendage occlusion with the Amplatzer Amulet for stroke prevention in atrial fibrillation: the first case in Greece).

Αξίζει να σημειωθεί ότι, προς το παρόν, η επέμβαση προορίζεται μόνο για ασθενείς στους οποίους δεν μπορεί να γίνει χορήγηση αντιπηκτικών ή για εκείνους στους οποίους τα αντιπηκτικά δεν είναι αποτελεσματικά.

Vimagazino 28 Aug 2016 Tzikas by apostolostzikas on Scribd

Διεθνής διάκριση για την Α’ Καρδιολογική Κλινική ΑΠΘ

a-cardiologiki-kliniki-axepa-diakrisi
Την πρώτη θέση, μεταξύ των πιο καταξιωμένων, διεθνώς, Καρδιολογικών Κέντρων Royal Brompton Hospital του Λονδίνου και Bakulev Scientific Center της Μόσχας, κατέκτησε η ομάδα της Α΄ Καρδιολογικής Κλινικής του Τμήματος Ιατρικής του Α.Π.Θ., στο Διεθνή Διαγωνισμό, με τίτλο: «European Society of Cardiology quiz».

Ο Διαγωνισμός διοργανώθηκε από την Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία, στο πλαίσιο του ετήσιου Συνεδρίου της, που φέτος πραγματοποιήθηκε από τις 30/8/2014 έως τις 3/9/2014, στη Βαρκελώνη. Πρόκειται για ένα Διαγωνισμό γνώσεων καρδιολογίας και κατανόησης της εφαρμογής των κατευθυντήριων οδηγιών.

Η ομάδα της Α’ Καρδιολογικής Κλινικής του Α.Π.Θ. αποτελείται από τον Καθηγητή Καρδιολογίας, Χαράλαμπο Καρβούνη, τον Αν. Καθηγητή Καρδιολογίας, Γεώργιο Σιάνο, τον Λέκτορα, Γεώργιο Γιαννακούλα, τους Επιστημονικούς Συνεργάτες, Βασίλειο Καμπερίδη και Απόστολο Τζίκα καθώς και τον ειδικευόμενο, Θωμά Γκότσιο.

Κολπική μαρμαρυγή: επέμβαση για την πρόληψη του αγγειακού εγκεφαλικού

WEB LAA

Στις 26 Απριλίου 2013, πραγματοποιήσαμε, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, μία επέμβαση για την πρόληψη του αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου που σχετίζεται με την κολπική μαρμαρυγή. Πρόκειται για τη «διαδερμική σύγκλειση του ωτίου του αριστερού κόλπου της καρδιάς» με ειδική συσκευή. Ο 76χρονος ασθενής που υποβλήθηκε στην επέμβαση πάσχει από κολπική μαρμαρυγή και είχε υποστεί ένα παροδικό εγκεφαλικό επεισόδιο παρότι βρισκόταν υπό θεραπεία με αντιπηκτικά φάρμακα. Λόγω διαφόρων συνοδών παθήσεων και της εμμένουσας κολπικής μαρμαρυγής κινδύνευε άμεσα να πάθει και νέο εγκεφαλικό, που στις περιπτώσεις αυτές είναι συνήθως βαριάς μορφής. Στο αιμοδυναμικό εργαστήριο, έγινε αναίμακτα η τοποθέτηση της ειδικής συσκευής Amplatzer Amulet TM και αποκλείστηκε από την κυκλοφορία το ωτίο του αριστερού κόλπου της καρδιάς, από όπου συνήθως προέρχονται οι θρόμβοι αίματος που προκαλούν τα εγκεφαλικά σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή.

Η επέμβαση, η οποία διήρκεσε δύο ώρες, πραγματοποιήθηκε στο Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο. Δεν υπήρξαν επιπλοκές και ο ασθενής πήρε εξιτήριο την επόμενη μέρα.

Η κολπική μαρμαρυγή είναι μία από τις συνηθέστερες αρρυθμίες της καρδιάς, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους.Αξίζει να σημειωθεί ότι, επί του παρόντος, η ενδεδειγμένη θεραπεία πρόληψης τωνεγκεφαλικών σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή είναι κυρίως τα αντιπηκτικά φάρμακα. Η διαδερμική σύγκλειση του ωτίου του αριστερού κόλπου της καρδιάς εφαρμόζεται μόνον όταν ο ασθενής δεν μπορεί να πάρει αντιπηκτικά (π.χ. λόγω αιμορραγίας, συχνών πτώσεων, αιματολογικών προβλημάτων κλπ) ή όταν τα φάρμακα αυτά δεν τον καλύπτουν πλήρως.

Επιτυχής διαδερμική εμφύτευση αορτικής βαλβίδας (TAVI) σε ασθενή πολύ υψηλού εγχειρητικού κινδύνου

TAVI στη Θεσσαλονίκη

Στις 19 Δεκεμβρίου 2012 πραγματοποιήσαμε με επιτυχία τη διαδερμική εμφύτευση της βιοπροσθετικής βαλβίδας (TAVI) Medtronic CoreValve σε μία ασθενή 76 ετών που έπασχε από σοβαρού βαθμού στένωση αορτικής βαλβίδας και είχε έντονα συμπτώματα δύσπνοιας και πόνου στο στήθος σε ελάχιστη κόπωση. Λόγω προηγούμενου χειρουργείου καρδιάς και πολλών συνοδών παθήσεων η ασθενής θεωρούνταν πολύ υψηλού χειρουργικού κινδύνου. Η επέμβαση ολοκληρώθηκε σε 2 ώρες, χωρίς επιπλοκές και η ασθενής πήρε εξιτήριο σε 4 ημέρες. Δύο μήνες μετά την επέμβαση, η ασθενής αισθάνεται πολύ καλά και έχει φυσιολογική καθημερινή δραστηριότητα.

Το σχετικό δελτίου τύπου του Ιατρικού Διαβαλκανικού είναι διαθέσιμο ΕΔΩ.

Επιτυχής διαδερμική εμφύτευση βαλβίδας Melody σε ασθενή πολύ υψηλού χειρουργικού κινδύνου

Στις 14 Σεπτεμβρίου 2012 πραγματοποιήσαμε με επιτυχία τη διαδερμική εμφύτευση της βιοπροσθετικής βαλβίδας Melody σε μία ασθενή 28 ετών που έπασχε από σοβαρού βαθμού ανεπάρκεια της πνευμονικής βαλβίδας (προηγούμενου μοσχεύματος), η οποία λόγω των πολλών (7) προηγούμενων χειρουργείων θεωρούνταν πολύ υψηλού χειρουργικού κινδύνου. Παρά την εξαιρετικά πολύπλοκη ανατομία, η οποία απαιτούσε ειδικούς χειρισμούς, μετά από προσπάθειες που διήρκεσαν 7 ώρες, κατέστη δυνατή η τοποθέτηση της βαλβίδας. Σε υπερηχοκαρδιογραφικό έλεγχο που ακολούθησε, η προσθετική βαλβίδα λειτουργούσε πολύ καλά. Η ασθενής δεν παρουσίασε επιπλοκές και πήρε εξιτήριο σε 2 ημέρες. Δύο εβδομάδες μετά την επέμβαση, αισθάνεται καλά και έχει επιστρέψει στη δουλειά της.

Η βαλβίδα Melody

Διαδερμική εμφύτευση της βαλβίδας Melody

Η επέμβαση γίνεται συνήθως σε ασθενείς που έχουν παλαιότερα χειρουργηθεί για Τετραλογία Fallot και παρουσιάζουν εκφύλιση του conduit (μοσχεύματος). Η βαλβίδα Melody είναι βιοπροσθετική και τοποθετείται δια μέσου ειδικού καθετήρα από την μηριαία φλέβα.

Η επεμβατική καρδιολογία για τις παθήσεις των καρδιακών βαλβίδων

Οι κυριότερες επεμβάσεις που πραγματοποιούμε σε ασθενείς με παθήσεις των καρδιακών βαλβίδων είναι οι εξής:

  • Διαδερμική βαλβιδοπλαστική σε στένωση της μιτροειδούς βαλβίδας

Σε περίπτωση που ένας ασθενής πάσχει από στένωση της μιτροειδούς βαλβίδας, χωρίς να έχει σοβαρό πρόβλημα κάποια άλλη βαλβίδα ή τα στεφανιαία αγγεία του, είναι υποψήφιος για την επέμβαση. Πριν την επέμβαση κάνουμε ένα διοισοφάγειο υπερηχογράφημα για να ελέγξουμε αν η βαλβίδα πληροί κάποια συγκεκριμένα ανατομικά και λειτουργικά κριτήρια (όσον αφορά π.χ. την συνύπαρξη μέτριας ή σοβαρής ανεπάρκειας και τον βαθμό της επασβέστωσης). Η επέμβαση γίνεται από τη μηριαία φλέβα, με τοπική αναισθησία, και απαιτείται νοσηλεία μίας ημέρας.

  • Διαδερμική βαλβιδοπλαστική σε στένωση της πνευμονικής βαλβίδας

Η στένωση της πνευμονικής βαλβίδας είναι συνήθως συγγενούς αιτιολογίας. Η διαδερμική βαλβιδοπλαστική θεωρείται σήμερα θεραπεία εκλογής για τη σοβαρού βαθμού στένωση. Γίνεται με παρακέντηση της μηριαίας φλέβας, με τοπική αναισθησία, και απαιτείται νοσηλεία μίας ημέρας.

  • Διαδερμική βαλβιδοπλαστική σε στένωση της αορτικής βαλβίδας

Η στένωση της αορτικής βαλβίδας μπορεί να είναι συγγενούς ή εκφυλιστικής αιτιολογίας. Σε συγγενή στένωση, η διαδερμική βαλβιδοπλαστική αποτελεί συνήθως την πρώτη θεραπευτική επιλογή. Σε εκφυλιστικής αιτιολογίας στένωση της αορτικής βαλβίδας, η οποία κατά κανόνα παρατηρείται σε ηλικιωμένα άτομα, θεραπεία εκλογής είναι η χειρουργική αντικατάσταση της βαλβίδας. Διαδερμική βαλβιδοπλαστική κάνουμε μόνο σε πολύ επιβαρυμένους ασθενείς ως «γέφυρα» (προετοιμασία) είτε για το χειρουργείο είτε για διαδερμική αντικατάσταση της βαλβίδας (βλ. παρακάτω) και αυτό γιατί παρά τα αρχικώς καλά αποτελέσματα η πάθηση συνήθως υποτροπιάζει εντός κάποιων μηνών.

  • Διαδερμική αντικατάσταση σε στένωση της αορτικής βαλβίδας – transcatheter aortic valve implantation (TAVI).

Πρόκειται για μία καινούργια μέθοδο κατά την οποία εμφυτεύουμε μια βιοπροσθετική βαλβίδα στη θέση της πάσχουσας, στενωμένης αορτικής βαλβίδας δια μέσου ειδικού καθετήρα, ο οποίος εισέρχεται στο σώμα από μηριαία αρτηρία, με χρήση τοπικής αναισθησίας. Προς το παρόν, η μέθοδος προορίζεται για ασθενείς που είναι πολύ υψηλού κινδύνου για εγχείρηση ανοικτής καρδιάς ή για εκείνους που κρίνονται ανεγχείρητοι.

  • Διαδερμική εμφύτευση της βαλβίδας Melody

Η επέμβαση γίνεται συνήθως σε ασθενείς που έχουν παλαιότερα χειρουργηθεί για Τετραλογία Fallot και παρουσιάζουν εκφύλιση του conduit (μοσχεύματος). Η βαλβίδα Melody είναι βιοπροσθετική και τοποθετείται δια μέσου ειδικού καθετήρα από την μηριαία φλέβα.

  • Επιδιόρθωση της σοβαρής ανεπάρκειας της μιτροειδούς βαλβίδας με τη συσκευή MitraClip

Με την τεχνική αυτή συρράπτουμε δια μέσου ειδικού καθετήρα τις γλωχίνες της βαλβίδας και η ανεπάρκεια είτε εξαφανίζεται ή μειώνεται σημαντικά η βαρύτητά της. Η μέθοδος προορίζεται για ασθενείς που είναι πολύ υψηλού κινδύνου για εγχείρηση ανοικτής καρδιάς ή για εκείνους που κρίνονται ανεγχείρητοι και γίνεται με παρακέντηση της μηριαίας φλέβας, υπό γενική αναισθησία.

Η επεμβατική καρδιολογία για τις συγγενείς καρδιοπάθειες

Επεμβατική καρδιολογία – Συγγενείς καρδιοπάθειες – Σύγχρονες θεραπείες για την αντιμετώπισή τους

Στο αιμοδυναμικό εργαστήριο μπορούμε να αντιμετωπίσουμε έναν σημαντικό αριθμό συγγενών καρδιοπαθειών. Πριν την επέμβαση, απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ακριβής διάγνωση και η συζήτηση του κάθε ασθενή ξεχωριστά με μία ομάδα εξειδικευμένων γιατρών (ειδικού καρδιολόγου και καρδιοχειρουργού συγγενών καρδιοπαθειών, ειδικού ακτινολόγου και αναισθησιολόγου – Heart Team). Οι επεμβάσεις που μπορούμε να πραγματοποιήσουμε είναι οι εξής:

  • Σύγκλιση μεσοκολπικής επικοινωνίας (ASD)
  • Σύγκλιση ανοικτού ωοειδούς τρήματος (PFO)
  • Σύγκλιση μεσοκοιλιακής επικοινωνίας (membranous VSD, muscular VSD)
  • Σύγκλιση ανοικτού βοτάλειου πόρου (PDA)
  • Αγγειοπλαστική για στένωση ισθμού αορτής (CoA)
  • Βαλβιδοπλαστική για συγγενή στένωση αορτικής βαλβίδας
  • Αγγειοπλαστική για υπερ-βαλβιδική αορτική στένωση
  • Αγγειοπλαστική για στένωση πνευμονικών αρτηριών
  • Βαλβιδοπλαστική για στένωση πνευμονικής βαλβίδας
  • Διαδερμική εμφύτευση προσθετικής πνευμονικής βαλβίδας (Melody) για εκφύλιση του μοσχεύματος (conduit) σε ασθενείς που έχουν χειρουργηθεί για Τετραλογία Fallot

 

TAVI

Διαδερμική αντικατάσταση σε στένωση της αορτικής βαλβίδας – transcatheter aortic valve implantation (TAVI).

Πρόκειται για μία καινούργια μέθοδο κατά την οποία εμφυτεύουμε μια βιοπροσθετική βαλβίδα στη θέση της πάσχουσας, στενωμένης αορτικής βαλβίδας δια μέσου ειδικού καθετήρα, ο οποίος εισέρχεται στο σώμα από μηριαία αρτηρία, με χρήση τοπικής αναισθησίας. Προς το παρόν, η μέθοδος προορίζεται για ασθενείς που είναι πολύ υψηλού κινδύνου για εγχείρηση ανοικτής καρδιάς ή για εκείνους που κρίνονται ανεγχείρητοι. Οι βαλβίδες που χρησιμοποιούμε είναι η Medtronic CoreValve και η βαλβίδα Edwards. Η έρευνα στο συγκεκριμένο πεδίο της επεμβατικής καρδιολογίας είναι εντατική και αναμένεται σύντομα να κυκλοφορήσουν εμφυτεύσιμες βαλβίδες δεύτερης και τρίτης γενιάς. Σήμερα, το 15-20% των επεμβάσεων για τη σοβαρή στένωση της αορτικής βαλβίδας γίνεται διαδερμικά.