Αρχείο κατηγορίας Κολπική Μαρμαρυγή

Κολπική μαρμαρυγή: ένας ύπουλος εχθρός, 07.08.2016 BHmagazino, σελ.45

Κάθε χρόνο χιλιάδες άνθρωποι που πάσχουν από κολπική μαρμαρυγή παθαίνουν αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Τώρα, μια νέα μέθοδος υπόσχεται την πρόληψη.

vimagazino-28-aug-2016-tzikas-page-001

Η κολπική μαρμαρυγή αποτελεί μία από τις συχνότερες καρδιακές αρρυθμίες. Η πιο επικίνδυνη επιπλοκή της, όμως, δεν σχετίζεται άμεσα με την καρδιά, αλλά με τον εγκέφαλο, καθώς περίπου το 1/3 των αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων οφείλεται σε αυτήν.

Η κύρια αιτία, λοιπόν, των αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων στην περίπτωση αυτή είναι η δημιουργία θρόμβων στην καρδιά και συγκεκριμένα στον αριστερό κόλπο. Οταν πάθει κάποιος ένα επεισόδιο κολπικής μαρμαρυγής, ο αριστερός κόλπος της καρδιάς παύει να συστέλλεται ομαλά και το αίμα λιμνάζει σε αυτόν. Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία θρόμβων, οι οποίοι διαμέσου της κυκλοφορίας φτάνουν στις αρτηρίες του εγκεφάλου και τις αποφράσσουν, προκαλώντας αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια. Προς το παρόν, οι διαθέσιμες θεραπείες για το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, αφότου αυτό έχει γίνει, είναι περιορισμένες, οπότε όλο το βάρος της ιατρικής φροντίδας έχει επικεντρωθεί στην πρόληψη.

Ο κίνδυνος για αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια αυξάνει με την ηλικία, αλλά και λόγω άλλων παθήσεων, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης και η καρδιακή ανεπάρκεια. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας, η ενδεδειγμένη θεραπεία για την πρόληψη των εγκεφαλικών επεισοδίων σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή (άνω των 65 ετών ή με κάποιον παράγοντα κινδύνου) είναι τα αντιπηκτικά φάρμακα, τα οποία παρεμβαίνουν στη διαδικασία πήξης του αίματος και εμποδίζουν τη δημιουργία θρόμβων. Το συχνότερα χρησιμοποιούμενο αντιπηκτικό είναι η δικουμαρόλη (Sintrom), ενώ τα τελευταία χρόνια έχουν κυκλοφορήσει και νεότερα αντιπηκτικά, όπως το dabigatran (Pradaxa), το apixaban (Eliquis) και το rivaroxaban (Xarelto), με πολύ καλά αποτελέσματα. Ωστόσο, περισσότερο από το 1/3 των ασθενών με κολπική μαρμαρυγή και ένδειξη για αγωγή δεν λαμβάνουν αντιπηκτικά – οι κυριότερες αιτίες μη συμμόρφωσης είναι ο αυξημένος κίνδυνος αιμορραγίας, οι παρενέργειες και η ελλιπής ενημέρωση – και έτσι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια.

Μια εναλλακτική θεραπεία για την πρόληψη αυτών των εγκεφαλικών επεισοδίων είναι η διαδερμική σύγκλειση του ωτίου του αριστερού κόλπου. Με βάση υπερηχοκαρδιογραφικές μελέτες, έχει βρεθεί ότι περισσότερο από το 90% των θρόμβων σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή βρίσκεται στο ωτίο του αριστερού κόλπου της καρδιάς. Η σύγκλειση του ωτίου γίνεται με μια ειδική συσκευή, η οποία το αποκλείει από την κυκλοφορία και εμποδίζει τη δημιουργία θρόμβων. Η επέμβαση γίνεται στο αιμοδυναμικό εργαστήριο, διαμέσου καθετήρων (χωρίς χειρουργική τομή), διαρκεί 1-2 ώρες και ο ασθενής παίρνει εξιτήριο την επόμενη μέρα. Μετά τη σύγκλειση του ωτίου δεν είναι πια απαραίτητη η μακροχρόνια χορήγηση αντιπηκτικής αγωγής, η οποία αντικαθίσταται με τη χορήγηση μικρής δόσης ασπιρίνης για 1-6 μήνες.

Διεθνείς μελέτες για τη σύγκλειση του ωτίου έχουν δείξει θετικά πρώιμα αποτελέσματα και μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί παγκοσμίως περισσότερες από 40.000 επεμβάσεις. Η πρώτη επέμβαση στην Ελλάδα έγινε τον Μάιο του 2013 στο Ιατρικό Διαβαλκανικό Θεσσαλονίκης (Tzikas et al. Hellenic J Cardiol. 2013;54:408-12. Left atrial appendage occlusion with the Amplatzer Amulet for stroke prevention in atrial fibrillation: the first case in Greece).

Αξίζει να σημειωθεί ότι, προς το παρόν, η επέμβαση προορίζεται μόνο για ασθενείς στους οποίους δεν μπορεί να γίνει χορήγηση αντιπηκτικών ή για εκείνους στους οποίους τα αντιπηκτικά δεν είναι αποτελεσματικά.

Vimagazino 28 Aug 2016 Tzikas by apostolostzikas on Scribd

Κολπική μαρμαρυγή: επέμβαση για την πρόληψη του αγγειακού εγκεφαλικού

WEB LAA

Στις 26 Απριλίου 2013, πραγματοποιήσαμε, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, μία επέμβαση για την πρόληψη του αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου που σχετίζεται με την κολπική μαρμαρυγή. Πρόκειται για τη «διαδερμική σύγκλειση του ωτίου του αριστερού κόλπου της καρδιάς» με ειδική συσκευή. Ο 76χρονος ασθενής που υποβλήθηκε στην επέμβαση πάσχει από κολπική μαρμαρυγή και είχε υποστεί ένα παροδικό εγκεφαλικό επεισόδιο παρότι βρισκόταν υπό θεραπεία με αντιπηκτικά φάρμακα. Λόγω διαφόρων συνοδών παθήσεων και της εμμένουσας κολπικής μαρμαρυγής κινδύνευε άμεσα να πάθει και νέο εγκεφαλικό, που στις περιπτώσεις αυτές είναι συνήθως βαριάς μορφής. Στο αιμοδυναμικό εργαστήριο, έγινε αναίμακτα η τοποθέτηση της ειδικής συσκευής Amplatzer Amulet TM και αποκλείστηκε από την κυκλοφορία το ωτίο του αριστερού κόλπου της καρδιάς, από όπου συνήθως προέρχονται οι θρόμβοι αίματος που προκαλούν τα εγκεφαλικά σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή.

Η επέμβαση, η οποία διήρκεσε δύο ώρες, πραγματοποιήθηκε στο Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο. Δεν υπήρξαν επιπλοκές και ο ασθενής πήρε εξιτήριο την επόμενη μέρα.

Η κολπική μαρμαρυγή είναι μία από τις συνηθέστερες αρρυθμίες της καρδιάς, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους.Αξίζει να σημειωθεί ότι, επί του παρόντος, η ενδεδειγμένη θεραπεία πρόληψης τωνεγκεφαλικών σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή είναι κυρίως τα αντιπηκτικά φάρμακα. Η διαδερμική σύγκλειση του ωτίου του αριστερού κόλπου της καρδιάς εφαρμόζεται μόνον όταν ο ασθενής δεν μπορεί να πάρει αντιπηκτικά (π.χ. λόγω αιμορραγίας, συχνών πτώσεων, αιματολογικών προβλημάτων κλπ) ή όταν τα φάρμακα αυτά δεν τον καλύπτουν πλήρως.

Διαδερμικός αποκλεισμός του ωτίου του αριστερού κόλπου (LAA)

Διαδερμικός αποκλεισμός του ωτίου του αριστερού κόλπου (LAA)

O διαδερμικός αποκλεισμός του ωτίου του αριστερού κόλπου (percutaneous left atrial appendage closure) είναι μία επεμβατική τεχνική που έχει αναπτυχθεί πρόσφατα και έχει δείξει πολύ ελπιδοφόρα αποτελέσματα όσον αφορά την πρόληψη των αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή. Η επέμβαση γίνεται στο αιμοδυναμικό εργαστήριο και απαιτείται νοσηλεία 1-2 ημερών. Τα κριτήρια εισαγωγής και αποκλεισμού είναι τα εξής:

Κριτήρια εισαγωγής

  • Παροξυσμική, εμμένουσα ή χρόνια κολπική μαρμαρυγή μη βαλβιδικής αιτιολογίας με υψηλό ετήσιο κίνδυνο για αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο (CHADS2 Score ≥ 2).
  • Αδυναμία ή αντένδειξη λήψης αντιπηκτικής αγωγής (είτε Sintrom είτε τα νεότερα αντιπηκτικά).
  • Ηλικία > 18 χρόνων.

Κριτήρια αποκλεισμού

  • Παρουσία θρόμβου στον αριστερό κόλπο.
  • Κύηση – γαλουχία.

Για λόγους καλύτερης απεικόνισης και ασφάλειας, κατά τη διάρκεια της επέμβασης γίνεται χρήση διοισοφάγιας υπερηχοκαρδιογραφίας, οπότε στις περισσότερες περιπτώσεις ο ασθενής βρίσκεται υπό γενική αναισθησία. Η προσπέλαση γίνεται από τη δεξιά μηριαία φλέβα με παρακέντηση του μεσοκολπικού διαφράγματος. Η συνήθης διάρκεια της επέμβασης είναι 2 ώρες. Στη συνέχεια ο ασθενής νοσηλεύεται για μερικές ώρες στη Στεφανιαία Μονάδα και μετά στον θάλαμο. Μετά την επέμβαση, χορηγείται για 1 μήνα διπλή αντιαιμοπεταλιακή αγωγή (ασπιρίνη 100 mg – κλοπιδογρέλη, Plavix 75 mg) και στη συνέχεια για 6 μήνες μόνον ασπιρίνη 100 mg.

Κατά τη διάρκεια της μετεκπαίδευσής μου στον Καναδά είχα την ευκαιρία να χρησιμοποιήσω και να εκπαιδευτώ πάνω στη συσκευή Amplatzer Cardiac Plug. Παράλληλα, συμμετείχα σε δύο μελέτες σχετικές με τη βελτίωση της τεχνικής εμφύτευσης και απεικόνισης της συγκεκριμένης συσκευής. Όσον αφορά την αποτελεσματικότητα της μεθόδου στην πρόληψη των αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων, οι μελέτες (αλλά και η μέχρι τώρα εμπειρία από τον Καναδά) δείχνουν ότι είναι τουλάχιστον εξίσου καλή όσο και η καλά ρυθμισμένη θεραπεία με αντιπηκτικά. Ο αποκλεισμός του ωτίου επιτυγχάνεται σε ποσοστό > 95% και είναι μόνιμος.

O διαδερμικός αποκλεισμός του ωτίου του αριστερού κόλπου δεν υποκαθιστά την καθιερωμένη θεραπεία πρόληψης των εγκεφαλικών σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή, δίνει όμως μία εναλλακτική λύση για εκείνους που, ενώ είναι υψηλού κινδύνου, δεν γίνεται να πάρουν αντιπηκτικά. Οι επιδημιολογικές μελέτες δείχνουν ότι υπάρχει ένας σημαντικός αριθμός τέτοιων ασθενών στην Ελλάδα οι οποίοι και θα μπορούσαν να ωφεληθούν από αυτή τη νέα επεμβατική θεραπεία. Η ενημέρωση της ιατρικής κοινότητας αποτελεί το πρώτο βήμα προς την κατεύθυνση αυτή. Αξίζει, τέλος,  να σημειωθεί ότι η μέθοδος καλύπτεται από τους ασφαλιστικούς φορείς καθώς συμπεριλήφθηκε στα πρόσφατα Κλειστά Ενοποιημένα Νοσήλια (ΚΕΝ).